Wilmie Voortman is coach, schrijver en leesliefhebber
Van haar hand zijn de boeken: Speelruimte maken! (2019) en Gewoon beginnen (of niet) (2020)

Rechtdoorzee boeken die je helpen ruimte te maken voor wat ertoe doet!

Iedere week lees ik een boek uit. Soms is dat fictie. Soms is dat non-fictie. Soms lees ik gulzig en snel, soms langzaam en bedachtzaam. Heel soms stop ik na een paar hoofdstukken omdat ik er niet door kom of het onderwerp me niet pakt. Hier beschrijf ik wat het boek mij bracht en wat het mogelijk jou ook zou kunnen brengen.

Het stoïcisme is vooral een praktische filosofie. Een die met je meedenkt over ‘hoe goed te leven’. De meest korte samenvatting is dat het belangrijkste doel van de stoïcijnen, innerlijke rust is. Een rust die je vervolgens in kunt zetten om het goede voor mens en omgeving te doen. Het lijkt best veel op het Boeddhisme behalve dat stoïcijnen kijken naar de inhoud van hun gedachten, deze analyseren en uitdagen terwijl het Boeddhisme vooral uitnodigt om gedachten te laten voor wat ze zijn. Een kort door de bocht uitleg van de verschillen realiseer ik me, maar voor hier hopelijk goed genoeg.

In A guide to the good life beschrijft Irvine hoe je kunt oefenen in een meer stoïcijnse leefstijl. Twee van zijn oefeningen wil ik met jullie delen, vertellen hoe ik ermee oefen en wat me dit oplevert. Naast dit boek van Irvine volg ik een jaarprogramma volgens het Handboek voor de moderne Stoïcijn waarin je iedere week een nieuw aspect van het stoïcisme in je eigen leven leert toepassen.

Wel invloed, geen invloed of een beetje
Iedereen die mij al eens heeft horen praten of schrijven over de boeken van Stephen Covey herkent het fenomeen van wel of geen invloed op iets hebben. Covey heeft het dan over ‘de cirkel van invloed (dat waar je invloed op hebt) en de cirkel van betrokkenheid (dat waar je wel mee te maken hebt, maar geen invloed op hebt)’. Nu heb ik ontdekt dat Covey deze inzichten had opgedaan bij de Stoïcijnen en dat ze een slordige 100 jaar na christus al in hun geschriften te vinden waren.

Richt je vooral op dat waar je invloed op hebt, zegt ook Irvine. Als het gaat over doelen stellen, dan kun je je beter richten op hoe je je gedraagt op weg naar je doel, dan je helemaal te verliezen in het doel zelf. Als voorbeeld gebruikt hij een tenniswedstrijd. Het doel om te winnen, is een doel waar je geen volledige invloed op hebt. Wel op het zoveel mogelijk oefenen en je best doen tijdens de wedstrijd. Tijdens het lezen over deze driedeling van invloed, realiseerde ik dat voor mij een belangrijke oefening is het omgaan met humeuren van anderen. Me realiseren hoe weinig invloed hier ik op heb, helpt me rustiger te blijven. Ik raak minder van streek van gestreste of boze mensen. Grappig genoeg is dat voor de ander ook prettiger.

Kiezen voor afzien
In de afgelopen decennia heb ik heel wat gelezen aan zelfhulp, filosofie, psychologie en spirituele boeken, maar ik kan me niet herinneren dat ik deze oefening ooit ergens tegen ben gekomen. De stoïcijnen raden je aan om te oefenen met wat mindere omstandigheden. Bewust ongemak veroorzaken. Irvine noemt als voorbeelden: je iets te warm of juist te koud kleden voor het weer, je kachel uitzetten of als je honger of dorst hebt, daar niet gelijk aan toegeven. Ik begon met een klein stapje door mijn handen vanaf nu alleen nog maar met koud water te wassen in plaats lekker lauwwarm. Als ik gedurende de dag me bewust ben van het opzoeken van kleine ongemakkelijkheden voel ik me minder afhankelijk van omstandigheden. Als je oefent met minder prettige omstandigheden, dan slaat het nergens op om te klagen als dingen tegenvallen. Zo liet ik een hele beker koffie vallen in de Hema en moest ik dat opdweilen en er gebeurde niets met mijn gemoed: geen irritatie, geen schaamte. Mensen die zeuren in een app-groep. Ik wind me er niet meer zo over op. Ik denk hooguit: “Oh, weer een mooie aanleiding om te oefenen”. De beste manier om te begrijpen wat ik bedoel, is door zelf te oefenen. Kies een klein ongemak, doe het bewust en kijk hoe het met je gaat.

Volgende week iets heel anders! Ik ben namelijk net begonnen met het lezen van Mijn leven met Charles Manson. We zullen eens zien wat dat mij brengt en wat ik erover te melden heb. Aanmelden om mijn wekelijkse leesblogs te volgen kan hier.